Repozytorium

Wpis zamieszczony przez Arka na jego dzienniku dwa dni temu:

Ci, którzy mnie bliżej znają, wiedzą, że od czasu do czasu przychodzą mi do głowy zwariowane pomysły – zaskakujące, niewykonalne, czasem absurdalne. Od jakiegoś czasu mam poczucie, że prowadzenie blogu o literaturze jest jak noszenie przyciasnego ubrania. Nie dlatego, że nie mam o czym pisać, ale z powodu jego ograniczonej funkcjonalności. Widząc ile osób dziennie wchodzi na Sztukę Literacką w poszukiwaniu konkretnych informacji o literaturze i jej twórcach, widzę, że nawet w tak niszowej dziś dziedzinie zainteresowań, jaką jest literatura piękna, jest miejsce dla serwisu, różniącego się nieco w charakterze od mnożących się jak grzyby po deszczu portali poetyckich, stron z recenzjami, książkowych blogów, list dyskusyjnych i innych typów stron. Stworzenie serwisu, o jakim marzę, uważam w obecnym stanie rozwoju „światowej pajęczyny” za niemożliwe. Nie ze względu na ograniczenia techniczne – o nie, Internet rozwija się znakomicie. Podstawowym problemem są prawa autorskie, które wymyślono chyba głównie po to, by móc powstrzymywać przepływ wolnej myśli, a poprzez to mieć wpływ na kierunki rozwoju świata (jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze). 50-letni okres obowiązywania praw własności intelektualnej jest zbyt długi, a przeglądanie stron takich projektów jak Google Book Search, staje się zajęciem masochistycznym – albowiem traci się resztkę nadziei na swobodny dostęp do dóbr kultury.

Od kiedy mam dostęp do Internetu (jakieś 7 lat) zaglądam na francuską stronę FABULA, poświęconą badaniom literackim, zawierającą świetne artykuły specjalistyczne, bogaty dział z recenzjami najnowszych publikacji literaturoznawczych ukazujących się we Francji, informacje o odbywających się na Zachodzie konferencjach naukowych i tym podobne. Jednym słowem za pomocą FABULI śledzę najnowsze trendy w rozwoju nauki o literaturze, wszystko to niestety z perspektywy niepolskiej. Pod względem zawartości merytorycznej FABULA przebija wszystkie inne strony tego typu, jakie do tej pory widziałem. Przy niej sajty amerykańskich uniwersytetów wyglądają jak ubodzy krewni (naturalnie na myśli mam treść, nie wygląd). Powstanie tego typu strony w Polsce wydaje się niemożliwe (jak ktoś chce zobaczyć jak wygląda niezrealizowana idea takiego portalu niech przejrzy żałośnie wyglądające, zaniedbane strony Hamleta. Niemożliwe nie tylko ze względu na ogrom przedsięwzięcia i ograniczenia stwarzane współcześnie przez prawo, ale i niechęć samych środowisk uniwersyteckich (marzy mi się, żeby Unia Europejska wreszcie zmusiła rządy państw do: 1. szybszej cyfryzacji zasobów bibliotecznych, 2. stworzenia przez uczelnie oraz instytucje naukowe ogólnodostępnych serwisów popularnonaukowych stojących na przyzwoitym poziomie merytorycznym).

Co pozostaje w tej sytuacji internaucie o zainteresowaniach literaturoznawczych, skłonnemu do korzystania z najnowszych zdobyczy technicznych? Od dłuższego czasu z nieukrywanym podziwem obserwowałem rozwój Wikidota, aż doszedłem do wniosku: dlaczego by nie spróbować i nie stworzyć strony łączącej w sobie cechy wirtualnej biblioteki, encyklopedii i serwisu społecznościowego typu Web 2.0? Pomysł jest następujący: zgromadzić najważniejsze, najlepsze, najbardziej oryginalne teksty, jakie napisano na temat literatury pięknej (idea wirtualnej biblioteki) znanych autorów (literaturoznawców, filozofów, krytyków, socjologów itd.) i umożliwić użytkownikom strony dostęp do tych tekstów, wymianę nimi oraz dyskusję o nich (idea serwisu społecznościowego typu Web 2.0). Ponieważ Wikidot, z jego olbrzymimi możliwościami konfiguracyjnymi i interaktywnością (to sami użytkownicy tworzą zawartość strony!), ewoluujący stopniowo w stronę Web 2.0, nadaje się do tego celu znakomicie, postanowiłem na tej właśnie platformie stworzyć stronę o nazwie

 

przeznaczoną dla osób zainteresowanych dostępem do ciekawych artykułów i książek z zakresu nauki o literaturze, krytyki literackiej i humanistycznej refleksji o literaturze. Tego typu tekstów jest w polskiej części sieci bardzo mało, tym bardziej powstanie takiej strony (nawet nieprofesjonalnej) ma sens, wypełnia bowiem lukę, zagospodarowuje przestrzeń, wytycza kierunki dla dalszych działań…

Wracając do Repozytorium: będzie to strona o profilu naukowym, ale jej oferta jest skierowana nie tylko do humanistów wszelkich specjalności, lecz do wszystkich, którzy nie obawiają się zajmować, popadającą w coraz większą specjalizację, dziedziną wiedzy o literaturze. Zapraszam zatem wszystkich zainteresowanych do przyłączania się i umieszczania ciekawych tekstów (przekształconych wcześniej do postaci elektronicznej) znajdujących się w ich posiadaniu na stronach Repozytorium. Myślę, że w stosunkowo krótkim czasie możliwe jest stworzenie wirtualnej biblioteki z trudno dostępnymi artykułami z czasopism i opracowań naukowych, przydatnymi do głębszego poznania i zrozumienia literatury.

Do końca grudnia Repozytorium będzie działać testowo (możliwe są zmiany), a potem jeszcze przez miesiąc lub dwa dostęp do tekstów będzie wolny, tak aby wszyscy wahający się mogli się przekonać czy ta oferta jest dla nich. Później Repozytorium stanie się tzw. stroną prywatną, zamkniętą dla osób postronnych, dostępną dla zarejestrowanych wcześniej. Tylko członkowie strony będą mieli dostęp do artykułów, tak aby uniknąć zarzutu masowego łamania praw autorskich (użycie prywatne i niekomercyjne). Nie chcemy naruszyć gościnności Wikidota, łamiąc licencję, ani tym bardziej doprowadzić do upadku jakiegoś wydawnictwa czy czasopisma – prawda? Myślę, że taki kompromis ma sens, zwłaszcza, iż członkowie zachowają możliwość zapraszania swoich znajomych do udziału w projekcie. W ten sposób strona, mimo, że zamknięta, będzie miała zapewniony dopływ nowych użytkowników.

Jak ja sobie wyobrażam wygląd tej strony za dwa-trzy lata?

Trzy duże działy z artykułami a nawet całymi książkami (dlaczego nie?) z zakresu: a) teorii literatury (ok. 200 najważniejszych artykułów stworzyłoby wspaniałe kompendium wiedzy), b) historii literatury powszechnej (kilkaset klasycznych opracowań z zakresu filologii klasycznej, mediewistyki i dziejów europejskich literatur nowożytnych) i c) polskiej (aż boję się wymieniać szacunkową liczbę opracowań…) oraz – w dalszej perspektywie – d) ogólny dział z klasycznymi pracami z zakresu szeroko pojętej humanistyki (od psychoanalizy do etnografii, od filozofii do socjologii, od nauki o komunikacji do cultural studies…). Do tego dział Varia, zawierający archiwa audio i video (rzadkie filmy o pisarzach i dokumentalne nagrania audio…), „historię literatury w obrazkach”, czyli kolekcję fotografii pisarzy, reprodukcji dzieł malarskich o tematyce literackiej, fotokopie manuskryptów utworów znalezione w sieci oraz okładek wybranych dzieł (w postaci internetowej galerii)… Metastrony - tj, strony z linkami do wszelkich miejsc w sieci poświęconych literaturze/książkom/pisarzom. Ponadto dział z tekstami użytkowników podzielony na podgrupy: prace własne (artykuły, referaty, eseje, cokolwiek…) i prace translatorskie… Do tego kalendaria twórczości pisarzy i kierunków, prądów, całych epok literackich, bibliografie wybranych zagadnień literaturoznawczych… Oczywiście forum, system przesyłania wiadomości prywatnych, możliwość organizowania sond, ankiet i głosowań, widgety, moduły i inne “wodotryski” znane z blogów i innych stron… sky is the limit…

Oczywiście, aby stworzyć tak bogaty w treści sajt potrzeba mnóstwo pracy, czasu, jakiś sprzęt (na szczęście ceny skanerów i urządzeń wielofunkcyjnych, dzięki którym konwersja tradycyjnego tekstu do jego postaci elektronicznej staje się łatwa, znacznie ostatnio spadły). Przede wszystkim jednak potrzebni są ludzie wierzący w sens takiego przedsięwzięcia…

Jeszcze kilka uwag na zakończenie: w przeglądarce Internet Explorer niektóre strony (na przykład strona powitalna) Repozytorium mogą się nie wyświetlać prawidłowo, dlatego zalecam korzystanie z przeglądarki innej niż IE (Firefox, Opera, itp.). Nie jestem pewien czy to wina IE czy Wikidota, ale problem jest ogólnie znany.

Wszelkie uwagi, komentarze, pytania, propozycje zmian i ulepszeń odnoszące się do działania Repozytorium proszę umieszczać pod tą notką lub - po rejestracji - na forum Repozytorium. Możecie też przesyłać artykuły warte umieszczenia na stronie (jeśli nie macie ochoty lub czasu umieszczać ich osobiście) na adres:

 

repositorium2007@gmail.com

Teksty powinny być edytowalne i mieć jakiś cywilizowany format, np. *doc lub *pdf. Nic się nie zmarnuje! Tworzenie i edytowanie stron jest dosyć proste, ale wymaga zapoznania się ze składnią Wiki (Wiki syntax), która jest czymś innym od HTML-u (nie jest to zbyt skomplikowane). Dzięki niej każdy zarejestrowany użytkownik może tworzyć i edytować strony z poziomu przeglądarki internetowej, co jest pomysłem znakomitym. Zachęcam również do zapoznania się z FAQ-iem i dokumentacją projektu. Składnię można przetestować na utworzonej specjalnie w tym celu stronie testowej.

Na razie dodałem kilka - dosyć przypadkowych - artykułów znalezionych w sieci, bądź zeskanowanych przeze mnie z książek, które akurat miałem pod ręką, aby zobaczyć jak to wygląda (nawet nieźle). Szukajcie ich w dziale Teoria Literatury albo poprzez „chmurę tagów”. Układ i zakres tematyczny działów można oczywiście zmienić…

Jeśli o mnie chodzi, to na parę dni znikam – muszę załatwić ważne dla mnie sprawy – nowa blogonotka pojawi się zapewne w środę. Tymczasem zostawiam Was z moją demoniczną propozycją – rozważcie ją….

No to ja już rozważyłem i tak właściwie to nawet wcale sie nie zastanawiałem. Pomożecie?